Stroelen

De regen kwam plotseling, in dikke stralen stroelde hij over de ramen.
Vandaag heb ik "Boy" van Bernlef uitgelezen.
Soms is het spijtig een boek terug in de boekenkast te plaatsen; net of je voor lange tijd afscheid van een goede vriend neemt.
In dit boek, op pagina 227 las ik bovenstaande zin en de betekenis van, het mij onbekende woord stroelen, werd in  de zin verklaard.
De laatste tijd heb ik heel wat regen over mijn ruiten zien stroelen.
Vele dorpen in de buurt hebben geleden door overstromingen en doden zijn te betreuren.
Maar een mooi woord.
Zo mooi dat ik de moeite heb genomen om het aan te melden in het radioprogramma "De Taalstaat" als een vergeetwoord dat gered moet worden.

Saint Martin

Sintere Maarten is zo koud,

Geef me een turfie of een hout,

Dan kan ik me verwarmen,

Met me blote armen,

En met me blote bene,

Kan ik een centje verdenen.

We lopen weer mee in de jaarlijkse optocht vanaf het gemeentehuis naar het monument voor de gevallenen op het kerkhof. Een jaarlijks ritueel op Armistice, de herdenking van het einde van de Eerste Wereldoorlog. Er zijn jaren geweest dat er naast mevr. L. en ik slechts een paar dorpelingen meeliepen. Maar sinds vorig jaar, honderd jaar na het uitbreken van de Grote Oorlog is de opkomst iets groter geworden. 

Het is warm, zo niet heet voor de tijd van het jaar. Het kwik stijgt snel boven de twintig graden en de zon voelt weer zomers en iedereen is blij als we weer terug in de gemeenteraadszaal zijn en ons kunnen laven aan de aperitief.

Ik noemde zo'n warm najaar altijd een indian summer oftewel un été indien. 
Tijdens de borrel leerde ik dat zo'n warm najaar hier un été de Saint Martin heet.
Nou, dacht ik bij mijzelf, ik ken nog een bedelversje dat wij zongen op Sinte Maarten dat er vanuit ging dat het dan juist koud was!

Woordassociatieproject

Al enige tijd werk ik mee als vrijwilliger aan het woordassociatieproject van de KULeuven.

Telkens nadat ik heb meegedaan aan het project krijg ik na enige tijd de resultaten van het lopende onderzoek, tevens gaat daarbij altijd het verzoek om mee te helpen om meer vrijwilligers te werven.

Dat doe ik dus bij deze.

Deelnemen impliceert dat men telkens drie woorden intikt voor elk van vijftien woorden die één na één aangeboden worden. De drie woorden moeten de woorden zijn waaraan men spontaan denkt na het lezen van het opgegeven woord. De deelname neemt slechts 5 minuten in beslag. Dat kan eenvoudig door te klikken op volgende link:

http://www.smallworldofwords.com/nl
Als je taal ook maar enigszins leuk vindt is meedoen een must; althans vind ik.

Dakdoublet

Ik herinner mij de wandspreuk "Het is geen man die niet roken kan."

Duidelijk een reclametekst uit een tijd waarin nog zorgeloos gerookt kon worden.

Jongens van twaalf jaar werden overgehaald om met roken te beginnen, anders hoorde je er helemaal niet bij. Astma of verkoudheid werd het best bestreden met een Dr. Dushkind. Zelfs voor de drogisterij stond een fietsenrek met reclame voor dit sigarettenmerk.

Hier in Frankrijk hangt waarschijnlijk een andere spreuk aan de muur; "Het is geen man die niet jagen kan."

Elke dag klinken er schoten uit het veld. 

De hagel is bedoeld voor patrijs of zwijn (hier bejaagd met brenneke's). 

Ik ken mensen die in de jachttijd uit wandelen gaan gekleed met een signaalvest!

Zo erg is het niet met mij.

Ik ga er van uit dat de schoten niet voor mij of mijn hond zijn bestemd, daarnaast; risico's horen bij het leven!

Vandaag werd er wel heel heftig gejaagd, het ene na het andere doublet was te horen.

Ik kon mij niet voorstellen dat het mogelijk was om zoveel patrijzen achter elkaar te knallen.

Ik liep in de richting van de schoten.

Wat bleek, naast het kerkhof bouwt de kantonnier van het dorp zijn nieuwe woning. Nu werden de dakspanten vastgespijkerd met een halfautomatisch stuk gereedschap, poef, poef , dan een pauze, poef, poef .....

Weer een nieuw woord: dakdoubletten!

Wijsheid van Poeh

Taalfout

Als zoon van een moeder met akte Nederlands heb ik het thuis met schrijven niet makkelijk gehad; ik ben met schrijven nogal een sloddervos.
Echter buiten de deur gedraag ik mij als een echte corrector. De taalfouten die ik niet opmerk in mijn eigen schrijfsels, herken ik vaak des te sneller bij een ander.
Zo reed ik deze week achter een busje met het opschrift: "Nationaal- en internationaal transport."
Ik registreerde dat hierin een taalfout verborgen zat en toch duurde het minstens tien kilometers voor ik in de gaten had waar dan wel de fout uit bestond.
Dat koppelstreepje hoort daar helemaal niet te staan.
Wanneer de tekst was geweest: "Inter- en nationaal transport" dan was het correct geweest, maar dat bekt niet.
Dus moet het zo op het busje staan:

Jar jar op z'n Frans, dubbel lachen!

Karandasj

Hier in huis liggen op diverse plekken honderden potloden. Toen eenmaal bekend was dat mevrouw L. potloden verzamelt namen velen van hun reizen zo'n ding voor haar mee. Dus tikte ik zo'n ouderwetse vitrine voor de potloden van Caran d'Ache voor haar op de kop. Inmiddels is die alweer veel te klein en moet ik naar een grotere uitkijken.
Ik heb mij vaker afgevraagd wat nu het precieze verband is tussen het Russische woord voor potlood, карандаш (karandasj) en het beroemde Zwitserse bedrijf Caran d'Ache, dat zich 'Maison de Haute Ecriture' noemt.
De taalkenster Lucienne vroeg zich dat ook af::
Is Caran d'Ache nu naar het Russische karandasj genoemd, of noemen de Russen hun potlood naar deze producent van Swiss made schrijf- en tekengerei? Zo'n gekke aanname is dit laatste niet, voor iemand die verder geen Russisch kent. Immers, de Vlamingen hebben het ook over een 'Bic' als ze een balpen bedoelen: naar pennenfabrikant 'BIC'.
Op naar Wikipedia en de Caran d'Ache-site dus. Blijkt dat de firma Caran d'Ache genoemd is naar het pseudoniem van de 19e-eeuwse Franse satirische en politieke tekenaar Emmanuel Poiré, die uit Rusland geëmigreerd was. Zouden Emmanuel Poiré of de oprichter van Caran d'Ache, Arnold Schweitzer, wel geweten hebben waar het woord 'karandasj' oorspronkelijk vandaan komt, zo vraagt men zich op de Caran d'Ache-website af. Want dit komt van het Turkse 'kara tasj', dat 'zwarte steen' betekent: inderdaad, het grafiet in potloden ...

Vriendinvrouw of vrouwvriendin

Ik hoorde afgelopen zondag iemand spreken over "Mijn vriendin, die tevens mijn vrouw is".
Deze zin bleef maar naklinken in mijn hoofd. Klopt dit taalkundig wel, wat wil ermee gezegd worden? Raar, dacht ik, het goeie woord ervoor is malligheid!
De mens leeft over het algemeen monogaam, logisch omdat de geboorte naar sexe evenredig geschiedt en het grootbrengen van nakomelingen een langdurige kwestie is. Vanaf het begin heeft de Homo sapiens dus als mannetje-vrouwtje geleefd. Tijdens de achter ons liggende 120.000 jaar is het grotendeels zonder burgerlijke stand geweest; leefden de mannen toen dus enkel samen met hun vriendin?
Onzin, immers in die tijd verkeerden ganzerikken al monogaam met hun vrouwtjes en niet met hun vriendinnen.
Wat is dat toch voor malligheid dat een stel, dat leeft als paar, zo angstig is elkaar mijn man en mijn vrouw te noemen, maar blijft spreken over mijn vriend en mijn vriendin.
Volgens mij willen ze daar niet mee hun verhouding tot elkaar benoemen, maar aangeven dat ze vooral niet burgerlijk zijn. Het komt uit de tijd van de laatste emancipatiegolf waarin Dolle Mina in 1969 de toon zette en mannen dit met angst om het hart aanzagen.
Blijft over de malloot die spreekt over: "Mijn vriendin die tevens mijn vrouw is."
Als hij bedoelt dat zijn geliefde nu zijn vrouw is, zou ik hem willen toefluisteren: "Zeg dat dan!"

Jonge sla

JONGE SLA

Alles kan ik verdragen,
het verdorren van bonen,
stervende bloemen, het hoekje
aardappelen kan ik met droge ogen
zien rooien, daar ben ik
werkelijk hard in.

Maar jonge sla in september,
net geplant, slap nog,
in vochtige bedjes, nee.Toen ik vanmiddag de slaplantjes met de gieter begoot, dwarrelde dit gedicht van Rutger Kopland door mijn hoofd.
Ik dacht erbij: "Dat denk je drie maanden te vroeg!"

Wéér weer!

Het leuke van bloggen is het denkproces dat aan schrijven vooraf gaat. Welk onderwerp, hoe verwoord ik het, past het op mijn blog? Het volgen van andere blogs is ook leuk, met als hoogtepunt de blog van Lucienne.
Van haar blog de volgende tekst:
De volgende keer dat je weer eens een nieuwsbrief leest, of een column in een tijdschrift of krant, moet je er eens op letten hoe vaak deze beginnen met een compleet oninteressant weerpraatje:
- 'Het lijkt wel of deze winter helemaal niet ophoudt! Al in december begon het te vriezen. In januari weer en in februari net zo. Het gaf hele mooie winterplaatjes voor de website en dit nummer.' (Nieuwsbrief BOS/Bewonersorganisatie Spoorwijk)
- 'Het voorjaar hangt in de lucht, de zon laat zich af en toe zien en de vogels tsjilpen een eind weg. Met deze aankondiging van de lente is het, zoals vanouds, een drukke bedoening bij het LOV.' (Nieuwsbrief LOV/Leer- en Ontmoetingproject voor Vrouwen)
- 'De winter is definitief achter de rug en het voorjaar staat voor de deur. Velen slaken een zucht van verlichting. Die winter heeft nu toch wel lang genoeg geduurd.' (Nieuwsbrief Singleclub De Kring 40+ regio Rijnmond)
- 'Het is zover: na maanden van koude, sneeuw, regen en wind is de lente eindelijk weer in zicht! Pas vanaf 21 maart kunnen de bloemetjes officieel weer bloeien maar Bloem zou Bloem niet zijn indien de bloemetjes niet élke week kunnen buitengezet worden!' (Nieuwsbrief Jeugdhuis Bloem)
En het blijft niet beperkt tot nieuwsbrieven en sufferdjes, ook columnisten van de 'degelijke' bladen kunnen er wat van:
- 'Deze winter was er een in de categorie 'echte'. Zo'n winter van heel vroeger, maar anno 2010 uiterst actueel. Mooi, maar ook verraderlijk. Met als stille getuige een hele zielige voorkant van de auto.' (Ed Lodewijks in de Kampioen)
- 'Het was koud toen ik in Amsterdam aankwam; al scheen de zon op de grachten en langs de huizen aan de Leidsekade, en op de ingang van Hotel American.' (Bart Chabot in het AD)
Beste redacteur, columnist, blogger of andere schrijver, niet zijnde een weerman of -vrouw: hier krijg ik het heen en weer van. Als je weer eens achter je pc kruipt om een stukkie te schrijven, bedenk dan dat a) zo'n weerintro hier niets wezenlijks aan toevoegt, b) de lezer zelf ook wel weet wat voor weer het is en c) vele anderen hun stukkies met het weer beginnen, wat een gaapeffect bij de veellezer teweeg kan brengen.

Blurb

Mijn vertrouwen in de digitale wereld is niet onbegrensd groot. Het is mij al eens overkomen dat ik de harde schijf met foto's van mijn pc heb geformatteerd. Dommigheid van mij natuurlijk, maar wie weet zit er op het WorldWideWeb een rare spin die ineens mijn weblog uit haar web verwijdert.
Het is vanwege die angst dat ik mijn gehele blog van tijd tot tijd laat afdrukken als boekje.
Via http://www.blurb.com/ is dat een fluitje van een cent, nou ja, iets meer dan een paar centen, maar dan heb je ook wat!

Amateurgedicht

Vannacht hoorde ik een gedicht, geschreven door een amateur.
Het deed mijn adem stokken.
Doe mij een bundel van deze dichter!

From the new world

De dag erna was alles schoongewassen
en na een week zat er een nieuwe ruit.
De doeken om zijn arm zagen er helder uit,
zijn ogen niet. En ik moest op hem passen.

Hij zat daar in zijn donkergrijze badjas
en Dvorák klonk precies als het geluid
van tien sirenes. Ik heb nauwelijks gehuild,
alleen een scherf bewaard om mee te krassen.

Ik heb die nacht zijn binnenkant gezien
en die was zacht en nat en kaal. Hij vroeg
zijn Heere God of hij daar orgels had.

Hij kreeg Haldol. Toen kon hij niets meer zien.
En ik was vijftien en niet sterk genoeg
om iets te spelen als ik naast hem zat.

De teentjes van yoga

Ik heb nogal wat reacties op mijn blog van gisteren gekregen.
Uit deze reacties maak ik op dat yoga-supporters nogal last hebben van lange tenen.
Ik zal er geen gewoonte van maken om op reacties te reageren, want daarvoor schrijf ik deze blog niet, maar ik maak nu een uitzondering.
De tekst van gisteren is werkelijk tijdens een yogales door een Chinese yogaleraar uitgesproken. Niets heb ik zelf toegevoegd of veranderd.
Ik denk ook niet dat deze tekst veel zal afwijken van het taalgebruik dat in vele yogapraktijkruimten wordt gebezigd; lees de sites waar de yoga.startpagina naar verwijst.
Dat ik deze tekst in dit blog heb gebruikt is enkel omdat ik mij blijf verbazen over de veelzijdigheid van taal.
Niets meer en niets minder.
Bij aanhoudende gevoelige tenen beveel ik de YogaToes aan, in combinatie met de MiniMessagers.
Kost wat, maar dan heb je ook wat

Yoga, daar zakt je broek van af!

Ga zitten op een manier die voor jou prettig is; de hele of de halve kleermaker. Adem diep in en laat je buik bollen. Adem rustig uit. Voel die kosmische energie binnenstromen. Maak je ogen zacht en put up your inner smile. Probeer jezelf nu als het ware aan je kruin omhoog te trekken. Maak lange oren, doe alsof je elfenoortjes hebt. Adem in, armen omhoog. En maak nu het hartgeluid: hooooooooooo. Laat de hemelse chi binnenstromen. Adem weer in, armen omhoog. En maak nu het chi-geluid: chiiiiiiiiii. Haal zuivere kosmische energie binnen. Boeren, gapen en tranen mag, dat is allemaal afvallige energie. Doe nu de schattige zucht en een korte brush.
Strek nu je benen en kom met je handen naar je voeten. Masseer je borrelende bron. Nu gaan we stretchen. Voel die spanning in die onderrug. Glimlach in de obstructies. Voel de verbinding tussen je perineum en je kruin. Kom weer even recht en schud met je achterste zitbotjes. Schud nu met je voorste zitbotjes.
Doe je kin naar voren en doe de kraanvogel. Maak een mooie sierlijke beweging. Nu zit je nog in je yin, en straks gaan we naar de yang. Ga nu op handen en voeten en doe als een hond. Kwispel met je staart, schud je bekken. Daar komt die kat weer aan, die ziet die hond helemaal niet zitten: je maakt een hoge rug. Kom even tot rust. Masseer je zitbotjes; bamboo waving in the wind. Voel alle energie door al die kleine kanaaltjes lopen. Inner feeling, inner seeing, inner hearing.
Je mag nu gaan liggen. Glij binnen in je dantien, drie vingers onder de navel. Adem in die dantien. Zorg voor een mooie pulserende ademhaling. Je ziet gouden bergbeekjes, flonkerende kristallen en mooie bloemenvelden. Alles is zonovergoten. Zoek de solar plexus, het zonnetje in jezelf.
Ga nu rechtop zitten. We sluiten af met de hartgroet. Denk aan het goddelijke wezen dat je bent en dank je voorouders. Dank ook je medecursisten. Maak een vuist van je rechterhand en breng die tegen je linkerhand. Bij drie doe je je ogen open en groet je je medecursisten!

NEWS

Het etymologisch woordenboek kan het woord nieuws niet verklaren, wel het woord nieuw.

nieuw bw. 'pas ontstaan, gegroeid of gemaakt'
categorie: erfwoord
Onl. niuwi in calf nuuui 'een nieuw kalf' [10e eeuw; W.Ps.], allerslahta ouaz niwa ande ald 'allerlei fruit, nieuw en oud' [ca. 1100; Will.]; mnl. nie, nieu 'nieuw', niwe, nuwe 'nieuwe' in te sinen nuwen werke 'ten behoeve van de nieuwbouw' [1200; CG II], niwe peneghe 'nieuwe munten' [1240-60; CG I], de nieuwe brigghe [1297; CG I].
Ontwikkeld uit Proto-Germaans *neuja-. In de nominatief werd door a-umlaut pgm. *-eu- > *-eo- > West-Germaans *-io- > mnl. -ie-, maar in de verbogen vormen werd pgm. *-eu- > *-iu- > mnl. -u-, meestal met een overgangsklank, dus -uw-. Door analogiewerking werd de klinker in dit woord meestal weer gelijkgetrokken, maar het resultaat was in het Middelnederlands niet overal hetzelfde. Nieuw werd later standaardtaal, maar gewestelijk komen nog diverse nevenvormen voor, zoals nie, nij en nuw, nuwe, nouwe enz.
Os. niuwi (mnd. nīe, ney(e), nüwe); ohd. niuwi (nhd. neu); ofri. nī, nīe; oe. nīwe, nīowe, nēowe (ne. new); on. nýr (nzw. ny); got. niujis; alle 'nieuw', < pgm. *neuja-.
Verwant met: Sanskrit návya-; Litouws naũjas; alle 'nieuw, jong' < pie. *neuio- (IEW 769), uit de locatief van *neuo- 'id.' en dan ook verwant met: Latijn novus (Frans nouveau); Grieks néos (zie ook neo-); Sanskrit náva-; Avestisch nauua- (Perzisch naw); Oudlitouws navas; Oudkerkslavisch novŭ (Russisch nóvyj); Oudiers nūe; Tochaars A/B ñu/ñuwe; Hittitisch newa-. Mogelijk is er verband met nu, nou < pie. *nu, maar de precieze relatie is onzeker.
Fries: nij

Het lijkt logisch dat er een relatie is tussen de woorden nieuw en nieuws, echter dat is niet juist.
In Engeland was er ooit het gebruik dat belangrijke meldingen aangeplakt of geprikt werden op zuilen. Wellicht gebeurde dit eerder op bomen.
Hierbij ging men zo te werk dat de meldingen uit het noorden aan de noordkant van de zuil werden aangebracht, de meldingen uit het oosten aan de oostkant en de meldingen uit het westen aan de westkant en logischerwijs kwamen de berichten uit het zuiden ook aan die kant van de zuil.
North + east + west + south = NEWS; daarom kreeg de zuil al snel de bijnaam NEWS en weer later maakte deze naam zich los van het object en kreeg de melding, het bericht zelf de naam " news".

Gelukkig Nieuwjaar

Wat kun je elkaar beter doen toekomen dan de beste wensen. Alles wat meer wordt gezegd riekt behoorlijk naar de versleten Succesagenda-wijsheden. Wat dacht je bijvoorbeeld van deze site?
Dus blijf ik bij het vertrouwde gelukkig nieuwjaar allemaal!
Toch is er meer te wensen.
Ik denk dat iedereen inziet dat we in een betere wereld zouden kunnen leven als we ons iets meer verantwoordelijk maken voor het levensgeluk van de andere; daarmee beginnen is nooit te laat.

Sinterklaas

De winkelier keek omhoog naar de regen
En zag de sombere luchten.
Die deden hem verzuchten:
Sinterklaas valt dit jaar zeker tegen!

Maar hier in huis zal hij vanavond komen,
Gebukt onder een materiële last.
Want van de crisis heeft hij niets vernomen,
Zijn Peseta's bleken waardevast!
En het zijn die cynische gedichten
Waardoor elk pakje wordt begeleid,
Die ons wel wijzer maken, maar vooral blij
Omdat we aan het eind van de avond kunnen roepen: "Goddank het is voorbij!"

Zondagmorgen

Het lijkt wel of vanmorgen de lariksen in brand staan.
De vroege zon doet de dauw bevriezen en heel even is het zo stil dat de hoge kraanvogels gehoord kunnen worden!
Dit is de herfst op z'n mooist. Tijd voor een gedicht:





Het licht begint te wandelen
door het huis
en raakt de dingen aan.
Wij eten
ons vroege brood gedoopt in zon.
Je hebt het witte kleed gespreid
en grassen in een glas gezet.
Dit is de dag waarop de
arbeid rust.
De handpalm is geopend naar
het licht.

-Ida Gerhardt(uit: De hovenier 1961)

Vertaling

Taal kan heel verwarrend zijn, spreekwoordelijk is de Babylonische spraakverwarring.
Hieraan moest ik denken tijdens een presentatie van software-matige vertalingen.
Bij vertaling van japanse of chinese teksten moet je volledig afgaan op de kwaliteit van de vertaler. Het blijkt dat eenzelfde tekst zeer verschillend vertaald kan zijn en dat zelfs het humeur van de vertaler een grote invloed heeft op de inhoud.
Wil je je naam vertalen in het Japans, klik dan hier.