2016

Wat is het Oudste boek in Mijn Verzameling?

Het was even zoeken, letterlijk op zolder, maar daar vond ik mijn oudste boek:
Keur Van Bybel-Stof Zoo Des Ouden, ALS Nieuwen Testaments, in XXXV .: Predicatien Verklaert En Nader Toegepast Door Den Eerwaerdigen, Godtzaligen, En Zeer Geleerden Heer Cornelius Walingius, in Zyn Leven Bedienaer Des Goddelyken Woorts Tot Twisk.
Sedert ik het Grafisch Lyceum in Utrecht bezocht ben ik altijd een klein beetje bibliofiel gebleven.
Normaal ga ik natuurlijk ook voor de inhoud, maar soms kom ik een bijzondere uitgave tegen die ik bewonder om typografie, bindwerk of vormgeving.
Ik weet nog dat ik deze uitgave kocht vanwege de kalfsleren omslag en ook de katernen zijn op kalfsleren riemen gebonden.

Dit stichtelijke werkje werd uitgegeven in 1728 en verkeert nog in prima conditie.

Het zal ongeveer vijf jaar geleden zijn dat ik dit boek kocht en bij een boekbinder heb laten herstellen en conserveren.

Ik blader nu voor het eerst door de pagina's en lees af en toe een stukje tekst.

Ik kan mij voorstellen dat de vader van Jan Siebelink van dit boek zou hebben genoten na de aanleg van een bed violen.

Tijd . . . . . .

In Rimbach bezag ik de renovatie van deze woning met lede ogen aan.
Wat een droefheid, de ramen en kozijnen zijn vervangen door witte plastic ramen zonder raamlatten.
De raamopeningen worden nu afgesloten door al even afschuwelijke wit-plastic rolluiken en de groene louvreluiken gaan de kachel in.
Toen ik ernaar keek moest ik denken aan het filmisch drieluik "Heimat" van Edgar Reitz.
Hierin is een scene waarin het dorp wordt gemoderniseerd door het vakwerk van de huizen te verstoppen achter zinken of aluminium beplating.
De verandering die ik aan dit huis betreur is er een van vele.
Al eerder is hier het pleisterwerk aangebracht over het vakwerk en zijn de vlakke luiken vervangen door louvreluiken.

Het is een van de belangrijkste ervaringen die ik in mijn leven heb gedaan:
dat de tijd onverbiddelijk passeert. 
Het gelukkige moment, waarnaar we altijd naar verlangden, is al voorbij, 
zodra we maar beginnen het te herkennen. 
Zelfs het ongeluk smelt weg en laat ons hulpeloos achter. 
Slechts kunst is in staat om de momenten van tijd vast te houden. 
Het fantastische van de filmcamera is dat het de tijd kan weergeven en bewaren. 
Wij filmmakers hebben dus een instrument dat ons in staat stelt om op magische wijze, 
het vluchtige leven vast te leggen. 

Mijn motto is dan ook: 
Haast je in het leven ​​niet vooruit en blijf tegelijkertijd waakzaam en alert, 
zodat je niet achterblijft in het heden.
Probeer altijd in de pas te blijven met het leven, zodat je leert om het met met de camera te beschrijven . . . . 
Edgar Reitz

IJskast

Alls ik voor de koelkast sta vraag ik mij ineens af: wanneer kwam de koelkast in huis?

Ik stel mij die vraag, omdat de koelkast in het huishouden van mijn moeder, dus in mijn thuis, een mijlpaal symboliseerde, iets dat revolutionaire betekenis had.
Met de aanschaf van de koelkast splitste de geschiedenis zich in het tijdperk van ervoor en erna.
De koelkast (het apparaat werd thuis overigens consequent als ijskast genoemd, iets wat ik toen heel logisch vond, omdat het ook ijs produceerde in de vorm van kleine kubusjes) kreeg bij ons zijn plekje in 1962, bij elkaar gespaard met punten van Albert Heijn. (Dit jaartal kwam ik via Googlen aan de weet. In dat jaar lanceerde AH de stunt met de koelkast die door middel van spaarpunten van de Premie van de Maandclub kon worden verkregen).
Dagelijks wandelde mijn moeder naar "het pleintje".

Hier waren de slager (1), twee groenteboeren (2), drie kruideniers (3), twee banketbakkers (4) waarvan er een ook brood bakte, de drogisterij (5), de fietsenmaker (7), de sigarenboer (5),  de zuivelwinkel (8), de bloemisterij (9), de manufacturenzaak (11) en op woensdag de bibliotheekbus.
Dit pleintje met zijn winkels staat nog altijd geprägt in mijn geheugen.
Niet alleen ken ik nog alle winkels die er waren (11 zat eerder op 6 en 6 zat om de hoek in een garage), maar ook herinner ik mij in veel gevallen nog de inrichting, de geur, de eigenaardigheden van de uitbaters.
Dat ik dit alles weet komt voor een belangrijk deel door de afwezigheid van een ijskast in huis.
De dagelijkse gang van moeder. werd gestuurd door de dagelijkse behoefte aan verse waar. Vlees, groenten en fruit waren immers aan bederf onderhevig. Thuis werd niet geweckt en blikgroenten werden gewantrouwd. In de kelder lag een voorraad aardappelen en bovenaan de keldertrap hing een gevuld eierrek naast de vliegenkast. De schappen langs de wanden waren leeg, op een enkel blik Delmonte halve perziken op sap na.
Vaak vergezelde ik moeder op haar inkoopronde en zodoende leerde ik wat er omging in een huishouden en  de gebruiken van de lokale middenstand.
Al deze winkeltjes waren nog niet voldoende voor de behoefte van de wijk.
Dagelijks kwamen er venters aan de deur of door de straat.
Aan huis werd het dagelijks brood door de bakker bezorgd. De melkboer bracht de taptemelk en andere zuivel. Op vrijdag was er  de viskar op ratelende wielen. Met paard en wagen kwamen groentenboer en schillenman langs. Ook een bloemenman, met op zijn schouder een grote mand met boeketten, die zijn waar aanprees met een roep die door mij nooit werd verstaan.
Bezemventers en scharensliep waren ook gebruikelijke verschijningen. En verder de ambulante handelaren met gelegenheidsverkoop, kersen of aardbeien, kleedjes en zulks. In de herfst was er de invasie van kolensjouwers in hun leren vesten met zwarte gezichten, soms een orgelman, soms een voddenman, soms een ijsboer in de avond.
Terug naar de ijskast.
Zijn komst maakte het mogelijk om af en toe een inkoop over te slaan.
Vlees werd voor meerder dagen in huis gehaald. De juspan, waarin onder de jus het vlees werd bewaard, verdween uit de voorraadkast.
De planning van de inkopen nam toe, het aanbod veranderde.
De karkassen in de slagerij verdwenen uit de winkel naar achteren, nieuw waren de vleespakketten, nieuw de gekoelde toonbank met uitgestald vlees, gescheiden door groene plastic "heggetjes".
De kruidenier vulde niet langer de boodschappenmand aan de hand van het ingevulde boodschappenboekje, maar er waren vakken, waarlangs je nu zelf met een winkelmandje jouw keuzes kon maken.
Het aantal producten nam toe, vooral bij de kruidenier. Hier werd steeds meer branchevreemde waar aangeboden waardoor andere middenstanders van het pleintje werden weggeconcurreerd. Het werd stiller in de straat, de venters bleven vaker weg.
De ijskast stond aan het begin van een periode van geweldige groei.
Inkomensstijging maakte het mogelijk om op vakantie te gaan, een televisie, een auto te kopen, je kinderen te laten studeren.
Opeens leerden kinderen niet langer van hun ouders, maar werden deze geconfronteerd met hun wereldwijze kinderen. Heel snel ontstond de consumptiemaatschappij. De protesten hiertegen, aan het einde van de jaren zestig door de babyboomers, heeft hieraan niets veranderd.
Ik trek mijn ijskast open om mijzelf een koel glas rosé in te schenken.
Mijn blik gaat over een keur aan levensmiddelen en met de plof, waarmee de deur zich sluit, besef ik dat dit apparaat mijn jeugd plots in een andere tijd deed overgaan.

Pauze

April

Ik schrik hoe snel de tijd lijkt te gaan, alsof de wijzers van de klok een stiekeme afspraak hebben het tempo wat te verhogen. Daarnaast lijkt het ook of mijn agenda steeds voller wordt. Een lastige combinatie.
Aan de andere kant, als de tijd werkelijk zo snel gaat dan is het komende half jaar zo gepiept en heb ik alle tijd!

Maart

March wind is a jolly fellow;
He likes to joke and play.
He turns umbrellas inside out
And blows men's hats away.
He calls the pussy willows
And whispers in each ear,

"Wake up you lazy little seeds;

Don't you know that spring is here?"

Trouw

Het was vanmiddag een generatie geleden dat mevrouw L . en ik met elkaar trouwden.
Buiten bloeien in ons tuintje nog twee rozen. Twee rozen, samen de winter in..... is dat geen mooie gelijkenis?
We hebben vandaag uitvoerig over de jaren die we samen optrokken gesproken.
Zo weinig downs en zovele ups, we lijken wel zondagskinderen!
We vergeleken hoe we er toen voor stonden met nu; mevrouw L. sprak de gedenkwaardige woorden: "Wij hebben het toch maar een eind geschopt!"
Inmiddels zijn we opgedoft en gaan we ons laten verwennen in een ons goed bekend restaurant.
We zullen dan alle hoogtepunten nog eens beklinken!

Glaspendule

Uit de familie kwam deze glaspendule naar ons toe.
Lopen deed hij al een tijdje niet meer en ook waren een paar ruitjes beschadigd en de slinger was leeg.
Inmiddels zitten er nieuwe handgeslepen glasvensters in, is de slinger weer gevuld met kwik en zijn twee gebroken veren vervangen.
Aan het lopen krijgen en houden is nog een hele toer geweest. De pendule moet perfect waterpas staan ( het lijkt wel of alles, inclusief het huis scheef staat) en dan de gaffel afstellen op gehoor tot er een harmonieuze tik klinkt.
Hij loopt uiteindelijk keurig en nu komt het afstellen van de slinger aan bod.
Het zal nog heel wat tijd kosten om hem op de seconde gelijk te laten lopen, maar wat maakt dat uit?
Ik heb nu de tijd!

Vraag 37

Tijdpad

Vanmorgen was ik iets te vroeg voor een afspraak.
Even op een stoeprandje zitten wachten in de warmte.
Een klein bruin padje kwam voor mij langs.
Ik weet niet waar hij vandaan kwam of waar hij heen ging.
Ik probeerde mij een voorstelling te maken van de onmetelijkheid van de tijd en de ruimte waarin dit beestje zich bewoog.
Het padje ontroerde mij omdat ik inmiddels de beperktheid van die twee zaken met de dag zie toenemen.

Beste wensen

1974

Dus in 1974 werkte jij in Zwitserland? Man, dat is een eeuwigheid geleden!
Ik schoot met zo'n vaart overeind dat ik bijna een glas wijn over mij heen gooide. Wat zullen we nou krijgen! dacht ik. Dat is helemaal niet lang geleden! In 1974 behaalde ik mijn diploma aan de Bosbouwschool, kocht ik een nieuwe Puch, stond Jesus Chris Superstar maandenlang op één en won Eddy Merx de Tour de France.
Ik besefte toen dat de opvatting over het verstrijken van de tijd zeer subjectief is.
Het mag dan waar zijn dat het feit, dat ik in de zomer van 1974 koeien aan het hoeden was op de Diablerets, in mijn ogen niet zo heel lang geleden is - eigenlijk niet langer dan een snelle blik over mijn schouder - maar er bestaan meer manieren om de jaren te tellen en bij enkele daarvan blijk dat 35 jaar een eeuwigheid kan zijn. In 1974 stortte bij Parijs een Turkse DC10 neer (346 doden) en had de sjah in Perzië nog de touwtjes in handen. John Lennon leefde nog en hetzelfde gold voor Elvis Presley, maar minder voor Brian Jones. De Volkswagen Kever werd verdrongen door de Polo, Abba behaalde met Waterloo een overwinning en Nixon verdween smadelijk van het toneel.
Ik had nog geen grijze haren en de broekband van dertig inch slobberde om mijn lijf.
Tijd is een rekbaar begrip en alles wat bestaat, kom je op een gegeven moment vanzelf tegen. Als je de bus neemt, denk je dat je maar een kort stukje hoeft te rijden - hoogstens naar het andere einde van de stad, verder niet - en dan opeens, jezus mina! Dan zit je halverwege het volgende continent.
Vind jij deze metafoor aan de naïve kant? Ik ook, maar wat maakt het uit: helemaal niets. In essentie is het raadsel van de tijd zo volmaakt, dat zelfs kinderlijke constateringen als die welke ik hierboven heb gedaan een vreemde, klaaglijke naklank hebben.
Eén ding is gedurende al die jaren niet veranderd - de voornaamste reden, veronderstel ik, waarom het mij soms toeschijnt dat er absoluut geen tijd is verstreken. Ik ben nog steeds met hetzelfde bezig: wandelen door mijn hoofd. Er is nog steeds aanzienlijk meer dan wat ik weet; het is nog steeds waar ik het meeste van houd. Begrijp me niet verkeerd - ik hou van mijn vrouw en kinderen, maar het is nog altijd een genoegen die vreemde zijwegen in mijn gedachten te zoeken en in te slaan, om te zien wat er woont en wat zich daar afspeelt en eventueel waarom. Van het vreemde gevoel dat dat opwekt hou ik nog steeds, evenals de verrukkelijke momenten wanneer de beelden helder worden en het mij lukt ze enigszins begrijpelijk te verwoorden!

Valentijn

Morgen

Elke dag had ik voor mijzelf een verhaal, maar ik nam niet de tijd om het te verwoorden.
Ik liet mij leiden door wat iedereen roept: "Druk, druk, druk".
Ik vraag mij wel eens af of al de mensen die dat roepen wel weten wat druk werkelijk kan betekenen.
Geen tijd hebben mag voor mij niet betekenen dat ik geen tijd kan nemen; wie is immers de baas over mijn tijd?