Vraag 69

Met mijn vragen wil ik een paradox creëren waarbinnen een plaats is waar niet een antwoord te vinden is, maar vele antwoorden. Die plaats waar het antwoord aanwezig lijkt te zijn, is niets anders dan de geboorteplaats van vele nieuwe vragen.
Zelf vind ik, dat zolang wij vragen blijven stellen, wij vrij zijn, vrij te voelen en uit te drukken wie wij zijn.
In antwoord op vragen over de technische kant wil ik het volgende verklappen.
Ik ontwerp de vraag met behulp van Photoshop CS5. De grootte is altijd een vierkant van 1204 x 1204 pixels met een resolutie van 72 p/inch. Het tekenen deed ik aanvankelijk met een Wacom pen tablet, maar al snel ging ik over op het gebruik van de muis met een lijndikte van 9 punt.
Het is verschilt vaak  wat er het eerste is: de tekening of de tekst!

Vraag 68

Boerenkool

De vorst ligt op de boerenkool en toen ik deze foto maakte stond ik bijna te watertanden. 

Nu nog  rookworst!

Paard

Zo'n geweldig mooie mist hing vandaag boven de IJssel.
In Cortenoever leek de gehele wereld in watten verpakt.
Op weg naar de Rammelwaard passeerde ik de paarden van Hendrik-Jan. Toch even gestopt om een foto te maken.

In de Rammelwaard was de mist wellicht nog dichter. Een vlucht ganzen schrok van mij en vloog slechts enkele meters voor mij op. Ze waren volkomen onzichtbaar en wiekten boven mij rond rond. Op het moment dat zij vlak boven mij vlogen werden zij zichtbaar in het volle zonlicht: de mist was slechts drie meter dik.
Een moment dat zich niet liet fotograferen!

Rollator

Nu de gevolgen van de economische crisis aangepakt moeten worden wordt het dagelijks nieuws vanuit regering en parlement bepaald door het bijvoeren van runderen in de Oostvaardersplassen, het straatverbod voor lastige jochies en de rollator.
De rollator gaat uit het zorgpakket en de rollator gaat weer in het zorgpakket.

De Nederlandse politiek begint er een te worden van puur populisme.

Vandaag was ik op de vlooienmarkt in Utrecht. Moeiteloos kon ik er 6 rollators kopen voor minder dan €100,00. Een bezoekje aan marktplaats.nl leert dat er op dit moment 452 rollators worden aangeboden tussen de €5,00 - €25,00.  De aankoop van een tweedehands rollator is tevens nog een aardige invulling van de duurzaamheid

Wie als gehandicapte vooruit wil komen hoeft dus geen gebruik te maken van overheidssteun!

Hulst

Rondom mijn huis staan nogal wat hulststruiken. Aanvankelijk lukte het mij deze behoorlijk kort te houden. Echter hoe harder je snoeit, hoe venijniger hij zich breder probeert te maken. Daardoor kon ik uiteindelijk niet voorkomen dat ze doorschieten in de hoogte. Het kan mij ook niets meer schelen: laat gaan denk ik nu. Doordat ik wel moet zorgen dat de auto er nog door kan, knip ik enkel nog de kant langs de paden. Dit heeft geresulteerd in een enorme knopzetting.

De hulst bloeit nu, als nooit tevoren!
Het zijn maar minuscule bloempjes, maar wat een verrukkelijke geur.
Ik stond er lang van te genieten en daardoor zag ik voor het eerst de insektjes die voor de bestuiving verantwoordelijk zijn.

Vraag 67

Toerisme

“Der Mensch ist immer auf der Suche nach dem Paradis, und wenn er es gefunden hat, dann vernichtet er es”. Deze uitspraak komt uit de mond van professor Leibundgut. Het gesprek ging over de invloed van het toerisme op het milieu en vond plaats tijdens een buitenlandse excursie van mijn Bosbouwschool. Soms ontdek je een wonderschone plek en hierover vertel je bij terugkomst als eerste: “Ik heb nu een mooie plek gevonden, daar moeten jullie ook naar toe!” Hiermee ben je mede verantwoordelijk aan de vernietiging van deze plek.

Hieraan moest ik denken toen ik dit krantenartikel over toerisme las en vooral toen ik de indrukwekkende erbij geplaatste foto bezag: toeristen die toekijken hoe in Namibië een Himbavrouw haar ochtendtoilet maakt. Deze toeschouwers zijn nu al lang weer thuis, zitten achter hun ontbijt, in de bioscoop of rijden naar hun werk, ik weet het niet precies. In elk geval zijn ze op dit moment waarschijnlijk geen toerist. Wat ik wel weet,is dat de vrouw in Namibië nog steeds in haar hutje toeristen ontvangt. Doet ze dat omdat ze dat wil, om er geld mee te verdienen of omdat ze dit moet?
Waarom zijn die toeristen bij haar op bezoek gegaan? Om iets van de oermens te zien, dicht bij de natuur? Geloven ze dat ze in het echte Afrika van Stanley en Livingstone zijn geweest? Wat houden ze er aan over, behalve wat digitale opnames, die bij de volgende computercrash verdwenen zullen zijn.
Leibundgut had met zijn uitspraak gelijk; toerisme tegenwoordig niets anders is dan een vorm van consumptie.

2010 is het Jaar van de Biodiversiteit en vandaag is de Dag van de Duurzaamheid en de Dag van de Compassie.
Ik kan dat makkelijk verbinden met de krantenfoto. De vliegreis, die de toeristen op de foto maakten om zich even ontdekkingsreizigers te voelen, maakt al hun inspanningen en investeringen op het gebied van duurzaamheid in de vorm van aanschaf van led-lampjes, het kopen van vlees bij de biologische slager en het op de fiets naar het werk gaan, meer dan ongedaan.

De vliegreis vormt ook geen brugfunctie tussen volkeren, omdat de Himbavrouw vooral als een levend decorstuk in een tropisch Disney-park fungeert. Ik kan mij niet voorstellen dat de volgende generatie zich als de laatste Staphorster vrouwen zal gaan gedragen.
Moet je dan uit compassie en duurzaamheid wegblijven?
Ik weet het niet, ik weet het echt niet!

Kerstboom

In deze donkere dagen voor kerst kijk ik tijdens de wandelingen door het bos extra uit naar een passende kerstboom. Dat scheelt altijd een hoop gezoek op het moment dat ik gewapend met een bijl een boom voor in huis moet oogsten.
Ergens stond een boom te pronken en riep mij toe: "Neem mij mee, ik ben de mooiste!"
Ik dacht er de kaarsjes en ballen in en dacht: "Dat weet ik nog zonet niet!"

Vraag 66

Peter Vos

Als het dan moet, dacht je misschien,

doe het dan maar in november, als

de hemel je schutkleuren draagt,

als het nog nergens te laat voor is,

de grond nog nét zacht genoeg 

voor je blinde mollenhart.

Als het moet, dan wanneer

de dagen zichtbaar korter worden,

zodat er tijdig iets kan ingeschonken

op de kunst, op zonen en vaders,

of gewoon tegen de zenuwen.

Gele bladeren buitelen door de stad.

Op elk blad staat een dier: uilen, muizen,

mezen hazen, mensvogels, vogelmensen.

Een tapijt van mussen zwart geringd,

scharrelt over het pad, niemand tekende

ze beter. Geen mus, geen mens 

zal Vos vergeten.

Ingmar Heytze

Gisteren overleed Peter Vos.
Zijn overlijden stond een beetje in de schaduw van Mulisch, maar geheel ten  onrechte.
Ik heb het idee dat ik de mussen van Peter al mijn hele leven ken.
Het is ook mijn favoriete vogeltje.
Waar ik nu woon komen in het geheel geen mussen voor, maar in Frankrijk eindigt de dag altijd met het nijdige getjilp van mussen die elkaar de beste plek in de klimop tegen ons huis als overnachtingsplaats betwisten.
Met mijn broers speelde ik het dierenkwartet van Peter Vos: "Mag ik van jou de schijtlijster, dan krijg je van mij de kloothommel!"
Het is me wat met al die grote en kleine beroemdheden, die aan het einde van het jaar samen zo'n krantenpagina fotootjes van overledenen  vullen. Als kind al keek ik naar die eindejaarspagina en verbaasde mij hoe verschillend mensen zijn.
Nu is diezelfde pagina meer en meer gevuld met mensen die ik ken.

Allerzielen

Begin november is een gepast moment om de doden nog eens aandacht te geven.
Wij deden dat vandaag.
Zo kwamen we op het kerkhof van Hattem.
Canadese ganzen vlogen over en verder was het stil.
Het kerkhof oogde zoals een gereformeerd kerkhof op de Veluwe nu eenmaal oogt: somber.
Hier is niets te vinden van de uitbundige bloemenhulde die nog in vele roomse streken wordt gebracht op Allerzielen.
Nee, de enige versiering op dit kerkhof zijn de kleurrijke herfstbladeren die de graven nog wat fleur geven.
Kennelijk te uitbundig: hier en daar waren weduwen doende de graven van hun dierbaren te ontdoen van deze aardse wulpsigheid.
Ze waren pas tevreden als het grijs van de zerken weer net zo grijs was als de hemel erboven.

Natte ellende

Vandaag ging ik een groot aantal peilbuizen opnemen in een mij onbekend gebied in de Achterhoek. Op een zeker moment stond ik midden in een ven, het water stroomde mijn laarzen in, het regenwater liep over mijn rug, de handcomputer gaf plots aan dat alle data waren gewist, de elektronische verbindingen vertoonden kortsluiting  en mijn telefoon maar bleef overgaan. Ik was de wanhoop nabij.
Nu ik het opschrijf lijkt het al weer lang voorbij en bijna vergeten, maar zo'n dag als vandaag; liever niet te vaak!

Paprika

Boeuf Stroganoff en Hongaarse Goulash zijn twee klassieke en niet te versmaden recepten; paprika is in beide gerechten een belangrijke smaakmaker.
Maar waarom proef ik paprika in Lasagne, Salade Niçoise, Tonijnsalade en Shoarma om maar eens wat te noemen. Waarom stopt de kok paprika in gerechten waar het totaal niet in thuis hoort? In de schappen van de supermarkt liggen allerhande roerbakgroenten en maaltijdsalades, praktisch allemaal aangevuld met paprika.
Is er sprake van een paprikamaffia die culinair Nederland wil verbitteren van A(ardappelsalade) tot Z(uurkool)?
Nog maar niet te spreken van het zogenaamde stoplicht; niet alleen de smaak, maar ook de bonte kleuren van de paprika's verpesten oorspronkelijk smakelijke creaties.
Ik blijf het vreemd vinden dat ik tegenwoordig  tijdens de bestelling aan de ober moet vragen of er eventueel paprika in het gerecht is verwerkt. Steevast moet die man dat dan even navragen in de keuken en bijna altijd is het antwoord bevestigend.
Beste smaakmakers, kan het ietsje minder en beperk het gebruik voornamelijk tot de Hongaarse en Turkse keuken!

Vraag 65

Countdown 333

De tijd schrijdt gewoon voort, zelfs nu de klok, die voor mij staat, stil is gaan staan.

Ik kijk naar de wijzers die niet bewegen.

Tijd heeft voor mij een bijzondere betekenis gekregen.

Sinds het moment waarop het nog een jaar zou duren dat ik naar definitief naar Frankrijk vertrek, heeft de tijd iets bijzonders gekregen. Er is nog veel te doen en zoveel te regelen. Er moeten nog zoveel besluiten worden genomen en  zoveel beslissingen moeten worden uitgevoerd.

Er resten nu nog 333 dagen en dat lijken er best veel, toch weet ik dat de tijd met steeds snellere vleugelslag vliegt.

Ik kom nu op plekken waarbij ik denk: "Kom ik hier nu voor het laatst?"

Ik spreek nu soms mensen terwijl ik denk: "Zal ik die ooit weerzien?"

De leilinden naast het huis, worden zij nu voor de laatste keer door mij gesnoeid?

Dit alles is niet veel tekst, maar in de woorden ligt veel besloten.

De bladeren vallen.

Toch een prettige gedachte dat ik ze hier voor het laatst zie vallen!

Vraag 64

Groninger hemel

Tijdens een bezoek aan het Openluchtmuseum in Arnhem woonden we in de boerderij van Beerta een toneelstukje bij. Het onderwerp was de staking van  landarbeiders uit Finsterwolde in 1929. De arbeiders staakten bijna vijf maanden om een loonsverhoging van 4 cent. De hardvochtigheid van de rijke Groninger boer is spreekwoordelijk.: `Het bedrijf floreert. Hij bewoont een hofstede als een kasteel. Hij is op-en-top modern. Hij rijdt in een eerste-klasse auto, maakt op zijn tijd een uitstapje naar het buitenland, naar Parijs of zoo en laat zijn zoons stuuderen. Hij neemt het er van. Wie het breed heeft, laat het breed hangen. Als werkgever is hij met één woord naar waarheid getypeerd: hij is hondsch, hondscher dan de meeste hondsche werkgever elders. Hij is zich daarvan bewust en gaat er prat op.'
Centraal in de voorstelling stond de dood door een kogel van de marechausse van de groenteventer Eltjo Siemens.
Ik keek naar boven, naar het grote dak van de boerderij. Het zonlicht buiten drong hier en daar tussen de dakpannen door en zo vormde zich een sterrenhemel boven het toneel.
In z'n kleinheid toch indrukwekkend!

Val Gardena

Als leerling van de Landbouwschool bezocht ik een andere landbouwschool in het Zwarte Woud en later nog een landbouwschool in Zwitserland. Op beide scholen werd 's ochtends het reguliere landbouwonderwijs onderwezen en de middag werd besteed aan handenarbeid. Wie hiertoe aanleg had kon zich bekwamen als houtsnijder. Met deze kennis zouden ze later als boer in de lange winters geld kunnen verdienen door beeldjes te snijden voor de toeristenindustrie. De grote talenten legden zich toe op het snijden van heiligenbeelden.

In CODA staat momenteel de tentoonstelling 'Verbeelding uit Val Gardena'. Ik had al lang naar deze expositie uitgekeken en gisteren kon ik hem dan eindelijk bezoeken. Van negen kunstenaars uit Zuid-Tirol valt er werk te bewonderen. De overeenkomst met het toeristen-snijwerk is enkel nog terug te zien in het ambachtelijke van de houtbewerking. Toch toont het werk een sterke verbondenheid met de traditie van het snijwerk uit de bergstreken. Niet vaak bezoek ik dezelfde tentoonstelling meermalen, nu heb ik dat al wel gedaan.

Vraag 63